kết cỏ ngậm vành
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Thành ngữ:
- Chỉ sự báo ơn sâu sắc: "Kết cỏ ngậm vành" là một thành ngữ Hán Việt, dùng để diễn tả lòng biết ơn sâu nặng và quyết tâm báo đáp ân tình, dù phải trải qua nhiều khó khăn hay thậm chí ở kiếp sau.
Ví dụ sử dụng
- Thành ngữ:
- Ân nghĩa của thầy cô, học trò chúng tôi ghi lòng tạc dạ, nguyện kết cỏ ngậm vành. (Ân nghĩa của thầy cô, học trò chúng tôi khắc ghi trong lòng, nguyện báo đáp thật sâu sắc.)
- Lời hứa kết cỏ ngậm vành ấy thể hiện một tấm lòng trọng nghĩa khí. (Lời hứa báo ơn sâu nặng ấy thể hiện một tấm lòng coi trọng nghĩa khí.)
Các cách sử dụng nâng cao
- Thành ngữ này thường được dùng trong văn chương, thơ ca cổ điển hoặc trong những lời hứa trang trọng, mang tính ước lệ để nói về lòng biết ơn và ý chí báo đáp.
- Có thể dùng để nhấn mạnh sự trân trọng, ghi nhớ ân tình một cách thiêng liêng, vượt trên những cách đền ơn thông thường.
Biến thể và từ gần giống
- Kết cỏ báo ân: Cụm từ rút gọn, cùng chỉ việc báo ơn.
- Ngậm vành báo đức: Cụm từ nhấn mạnh việc báo đáp ân đức.
Từ đồng nghĩa
- Ăn quả nhớ kẻ trồng cây: Nhớ ơn người đã giúp đỡ, tạo dựng cho mình.
- Uống nước nhớ nguồn: Nhớ ơn cội nguồn, những người đi trước.
- Báo ơn đền nghĩa: Hành động cụ thể để đền đáp ơn nghĩa.
Thành ngữ liên quan
- Một chữ cũng là thầy, nửa chữ cũng là thầy: Thể hiện lòng tôn kính, biết ơn đối với người dạy dỗ mình, dù chỉ một chút.
- Chim sổ lồng, cá thoát lưới: Thường dùng để diễn tả sự tự do, nhưng trong ngữ cảnh biết ơn, có thể hàm ý nhớ ơn người đã giải thoát cho mình.
- Chỉ sự báo ơn sâu
- Kết cỏ: Theo Tả Truyện, Ngụy tử có người thiếp yêu không con, người thường dặn con là Ngụy Khỏa rằng: "Nếu ta chẳng may có chuyện gì hay ốm mà phải chết thì con lo gã chồng tử tế ho nàng".. Nhưng khi Ngụy tử ốm nặng sắp chết thì lại dặn khỏa: "Đem nàng chôn theo ta." Khi Ngụy tử chết, Khỏa cứ đem gả chồng cho nàng, nói rằng: "Nay ta, theo lời dặn khi cha ta còn sáng suốt mà đem gả chồng cho nàng." Đếựn khi đánh nhau với quân Tầ nở Phụ thị, Khỏa thấy một ông già cứ nắm từng bụi cỏ mà kết lại với nhau. Ngựa Đổừ Hồi vì thế mà bị vướng ngã rồi bị Ngụy Khỏa bắt. Đêm hôm ấy, nằm mộng thấy ông già kết cỏ đến nói: "Tướng quân biết theo lời dặn sáng suốt của Tiên Nghiêm mà gả chồng cho con gái tôi, vì cớ ấy tôi kết cỏ để báo ơn sâu của tướng quân."
- Ngậm vành: Tục tề hài ký dẫn trong Hậu Hán thư: Dương Bảo đời Hậu Hán thuở lên 9, một hôm đến chơi mé Bắc núi Hoa âm thấy con chim sẽ vàng bị loài chim Cắt đánh, rơi nằm dưới gốc cây đang bị kiến lửa đốt. Bảo bắt đem về nuôi, cho ăn hoa vàng hơn 10 ngày, lông lá mọc lại đủ cả mới thả cho bay đi. Đêm hôm ấy, có một đứa trẻ bận áo vàng đến trước Bảo lạy rồi nói: "Cậu là người nhân ái đã cứu sống tôi, thực cảm cái ơn đó nên nay đem 4 chiếc vòng ngọc đến tạ" (Cậu bé ngậm 4 chiếc vòng nơi miệng)